فصل هفتم : پرچمدار پيامبر در نخستين غزوه همزمان با هجرت پيامبرصلىاللّه عليه‌وآله و ديگر مسلمانان از مكّه به مدينه ، عمليّات تعرّضى وپيشگيرانهء اسلام نيزآغازشد ، و چنان كه ديديم نخستين عمليات به دست تواناى حمزه انجام گرفت ، و پس از آن حملات مسلمانان شدت يافت . نيمهء دوم سال اول شاهد چند تلاش نظامى بود كه از سوى مسلمانان تدارك ديده شده بود و پيامبرصلىاللّه عليه‌وآله شخصا در هيچيك از آنها حضور نداشت . تا اينكه در آخرين ماه اين سال ، رسول خداصلىاللّه عليه و آله شخصا نخستين غزوهء « 1 » تاريخ اسلام را تدارك ديد ، و اين عمليات بنام غزوهء « ابواء » « 2 » يا غزوهء « ودّان » « 3 » ناميده شد .

--> ( 1 ) . دراصطلاح تاريخ نگاران هر عملياتى كه پيامبرصلىاللّه عليه‌وآله شخصا فرماندهى آن رابه‌عهده داشته باشد ، ( غزوه ) ناميده مىشود . هرچند كه كليّت اين قاعده خدشه‌پذير است . ( 2 ) . « ابواء » دهكده‌اى است ميان مكه و مدينه ، در بيست و چند ميلى مدينه ( معجم البلدان ، ج 1 ، ص 79 ) . ( 3 ) . « ودّان » دهستانى است نزديك جحفه ، به فاصلهءهشت ميلى از ابواء ( معجم البلدان ، ج 5 ، ص 365 ) .